12BN: Đọc bài viết sau của tác giả, người đọc không khỏi liên tưởng đến chế độ VNCH I của miền Nam khi ấy, một số người (đa số là trí thức) cho là chế độ Ngô Đình Diệm độc tài, họ tranh đấu để lật đổ cuối cùng đưa đến chế độ cộng sản toàn trị ngày nay. Bây giờ có ai ngồi nghĩ lại cứ để cho tiến trình thay đổi đất nước từ thời ấy thì có phải bây giờ VN đã hơn hẳn Singapore không? Bây giờ phải quay lại từ đầu một chế độ dân chủ sơ khai như ngày ấy thì đến bao giờ mới được như Singapore.
Vương Văn Quang
Tranh minh họa: Tommervik
Với
dân tộc chưa trưởng thành [đặc biệt, giới tri thức cũng chưa trưởng
thành] như dân tộc Việt, áp dụng mô hình nhà nước, xã hội kiểu Anh-Mỹ,
sẽ chỉ mang lại bi kịch.
“Người ta cổ vũ cho đa nguyên, đa đảng; cổ súy cho tinh thần tôn
trọng khác biệt, nhưng người ta lại không chấp nhận đảng cộng sản, thậm
chí đặt cộng sản ra ngoài vòng pháp luật” (*) – nhận định này sai, hay đúng? Tại sao?
Trên đây là câu hỏi tôi dành cho vài người bạn – trẻ, tri thức, và có
quan tâm tới chính trị, xã hội – trong một bữa cafe chém gió. Thật ngạc
nhiên khi tất cả các bạn đều cho tôi một đáp án sai [nghĩa là cho rằng
nhận định ấy đúng]
Kể câu chuyện này, một lần nữa, tôi muốn nói tới khả năng tư duy lí
tính/rạch ròi ở người Việt. Đòi hỏi sự rạch ròi, lí tính thường trực ở
người Việt, dù là dân tri thúc, dường như là quá xa vời
Cuộc “chanh nuận” giữa những nhà kinh tế của Hiệp hội bất động sản Hà Nội, đại gia Đoàn Nguyên Đức với ông Alan Phan; hoặc mớ “lí luận” nhằm chứng tỏ tính “ngụy danh”, “bất hợp pháp”
của nhóm bạn trẻ phát động phong trào công lí cho ông Vươn của một ông
nào đó đại diện cho đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh…, là những ví dụ
tốt cho tính duy cảm [dẫn tới lí luận cù nhầy] của người Việt
Một đại diện kiệt xuất cho giới tri thức Việt, là ông thợ toán trúng
sổ số – nên nhớ, toán học là bộ môn đẻ ra các phép logic chứ không phải
triết học. Điều này lí giải tại sao các triết gia cổ đại thường kiêm
nhiệm vai trò nhà toán học – mọi phát biểu của ông này từ trước [tính từ
khi ông nổi tiếng] tới nay luôn nhập nhèm bầy nhầy, chàng hảng hai
hàng, phản logic. Thậm chí ông còn không phân biệt được tri thức [kiến
thức, sự biết] và trí thức [hướng tới tiến bộ, chân lí]. Gần đây, ông ta
cũng tham gia viết/sửa đổi hiến pháp. Hãy đọc, nhận xét, và so sánh với
nhận xét của tôi.
Trong những ngày qua, vụ án ông Vươn là tâm điểm thu hút sự chú ý của
dư luận, thôi thì mọi hỉ, nộ, ái, ố được người ta trút ra nhân dịp này.
Đây cũng là một dịp tốt để đánh giá trình độ của phong trào dân chủ bàn
phím.
Phong trào dân chủ bàn phím của người Việt hoàn toàn thiếu vắng sự tỉnh táo nhưng có thừa sự hung hãn bốc đồng.
Vì công lí cho ông Vươn, họ sẵn sàng chửi rủa cả những người bị dính
hoa cải của ông Vươn, rằng bọn chó săn, bọn tay sai, không chết là may,
bị thương cho đáng kiếp, giả nhân giả nghĩa khi không đòi bồi thường…
v.v. Thú thật, tôi rùng mình kinh sợ trước những “lí luận” kiểu như này.
Về lí, những người bị thương do hoa cải ông Vươn, họ chỉ là công cụ
của chính quyền, chẳng có lí do gì lên án họ. Về tình, họ là những con
người, khi dính hoa cải, họ là nạn nhân, họ xứng đáng được thông cảm.
Lên án, thóa mạ những người này, phong trào dân chủ bàn phím chẳng
những chứng minh sự ngu xuẩn cuồng tín, mà còn chứng tỏ sự độc ác bất
nhân nữa.
Thời gian gần đây, thỉnh thoảng, tôi viết ít dòng trên facebook, nói về “cái khác”
và phê phán thái độ chửi rủa bất kì những cái khác mình [như vụ ném đá
em bé thần đồng, chửi rủa sự xa hoa của em đại sứ du lịch, hoặc tệ hơn,
chửi rủa cả những MC của truyền hình Việt Nam... v.v], và tôi nhận lại
những phản hồi kiểu như: chửi rủa cái khác bất kì là đúng, vì nó là phản
kháng, nó là hệ quả của độc tài, hoặc: sống bao nhiêu năm dưới sự im
lặng, nay được nói cứ nói cho sướng, cứ nói xả láng, và như thế vẫn tốt
hơn…, đại khái. Nếu chỉ là vài ý kiến phản hồi dưới những status, tôi sẽ
chẳng đếm xỉa làm gì, nhưng thật đáng buồn, đây lại là những “tư tưởng chủ đạo” của đám người hùng bàn phím.
Một xã hội câm lặng và [nếu có] một xã hội nói thoải mái mà không suy
nghĩ, thực chất là hai mặt của đồng xu, khác về tiểu tiết nhưng giống
về bản chất. Bầy sói sủa trăng không khác mấy với bầy cừu im lặng, xét
về tác dụng thúc đẩy tiến bộ.
Ông nào đó nói [đại ý] rằng: tôi không đồng ý với ý kiến của bạn,
nhưng tôi sẽ kiên quyết bảo vệ đến cùng quyền được phát biểu ý kiến của
bạn.
Đây là một tuyên ngôn tuyệt vời, nó minh họa sinh động cho tinh thần
tôn trọng sự khác biệt. Nhưng đây là tuyên ngôn mang tính lí tưởng,
trong đó, nó ngầm mặc định, những người tham gia đối thoại đều biết tôn
trọng sự khác biệt. Người nói phải có người nghe mới hình thành đối
thoại. Chỉ nói và không nghe, ai cũng nói và không ai nghe ai, kiểu cái
chợ, sẽ triệt tiêu đối thoại và tất yếu dẫn tới bạo lực, vì bạo lực xuất
hiện khi lí lẽ bất lực.
Một cuộc đối thoại trên tinh thần tôn trọng sự khác biệt sẽ thất bại
nếu tham gia cuộc đối thoại ấy có những nhân tố không tôn trọng sự khác
biệt. Điều này tương tự như câu chuyện bên trên, câu chuyện đa nguyên và
cộng sản.
Cũng nhân cơ hội vụ án ông Vươn, có những nhà báo, nhà văn cực nổi
tiếng, đã trình diễn thiện tâm, nhiệt huyết, và tư tưởng cấp tiến. Nhưng
đáng tiếc, những lí luận, quan điểm, của họ ngây ngô, ấu trĩ, đầy sai
trái, ngụy biện. Và [lại] đáng tiếc, những nhận định ấy của họ được một
đám đông tri thức linh cẩu hò hét cổ vũ cuồng nhiệt.
Trong bài viết Tính hai mặt của internet,
tôi nhận xét rằng, phong trào dân chủ facebook đang gây phản cảm, nó
đang làm mất đi nhiệt huyết của những nhà dân chủ đích thực. Nay tôi
muốn bổ sung: nhìn vào phong trào dân chủ facebook, chúng ta sẽ bớt ảo
tưởng về một xã hội tự do và con người tự do ở xứ Việt Nam này.
Cách đây năm bẩy năm, khi tôi còn miệt mài viết lách cổ vũ cho nhà
nước pháp quyền, đa nguyên chính trị, tự do nhân quyền dân chủ…, tôi
thật sự tin tưởng vào sự tốt đẹp nếu mang mô hình thể chế, nhà nước,
kiểu Anh – Mỹ áp dụng cho Việt Nam. Nay tôi đã nhận ra sự ngây thơ của
mình.
Với dân tộc chưa trưởng thành [đặc biệt, giới tri thức cũng chưa
trưởng thành] như dân tộc Việt, áp dụng mô hình nhà nước, xã hội kiểu
Anh-Mỹ, sẽ chỉ mang lại bi kịch.
Một mong muốn “có tính xây dựng” của tôi là, Việt Nam ta xóa bỏ cộng sản, nhưng vẫn duy trì độc tài. Độc tài không cộng sản [tôi đã trình bầy sơ trong một bài viết trước đây]. Ví dụ, mô hình Singapore, hoặc mô hình Campuchia cũng tốt [hiện nay, chỉ số tự do báo chí của Campuchia cao nhất Đông Nam Á].
Nói chung, gia súc cần có người chăn dắt. Khi nào gia súc tiến hóa
thành người (**), lúc ấy có tự do dân chủ pháp quyền cũng chưa muộn
Vương Văn Quang
