Dương Khiết Trì thăm Việt Nam: Trung Quốc gửi cán bộ cấp cao tới đàm phán với Việt Nam

Jane Perlez
Nguyễn Công Huân lược dịch

Theo New York Times

Trung Quốc gửi cán bộ cấp cao tới đàm phán với Việt Nam

Hai nước cho biết một quan chức cao cấp Trung Quốc sẽ sang hội đàm ở Hà Nội ngày thứ Tư về giàn khoan nước sâu đầy tranh cãi đang được Trung Quốc đặt trong khu vực tranh chấp trên biển Đông.

Ông Dương Khiết Trì sẽ gặp Phó thủ tướng Phạm Bình Minh trong cuộc thảo luận cấp cao đầu tiên giữa hai nước kể từ đầu tháng Năm, khi tàu hai nước va chạm nhau gần giàn khoan.

Ông Dương, Ủy viên Quốc vụ viện liên quan đến chính sách đối ngoại, được biết đến như một người quảng bá mạnh mẽ cho chính sách mở rộng của Trung Quốc trên biển Đông, và ông dường như không có ý định nhượng bộ hay đưa ra giải pháp đột phá cho tình hình căng thẳng hiện nay, các nhà ngoại giao ẩn danh ở Việt Nam cho biết. Nguồn tin từ chối cho biết tên vì tính nhạy cảm của vấn đề.

Nhiều khả năng là ông Dương sẽ tái khẳng định quan điểm của Trung Quốc trước nỗ lực của Việt Nam trong việc dành sự ủng hộ quốc tế rằng Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền Việt Nam khi đặt giàn khoan cách bờ biển Việt Nam 120 hải lý, gần quần đảo Hoàng Sa mà cả hai quốc gia cùng đòi chủ quyền.

Trung Quốc gần đây tăng cường theo đuổi yêu sách chủ quyền đối với các vùng biển lân cận, dẫn tới căng thẳng dâng cao giữa các quốc gia láng giềng. Tấm bản đồ này chỉ ra các điểm nóng tranh chấp chủ quyền của Trung Quốc. Nguồn: CIA

Ông Dương sẽ nhấn mạnh rằng Việt Nam không nên nhìn sang Hoa Kỳ để tìm kiếm hỗ trợ tinh thần hay vật chất, các nhà ngoại giao nói.

Chính quyền Obama lên án việc triển khai giàn khoan như một hành động "khiêu khích", nhưng không có hành động chứng tỏ sẽ tham gia vào tranh chấp này ngoại trừ bày tỏ sự không hài lòng đối với động thái đơn phương của Trung Quốc.

Câu hỏi Việt Nam sẽ tiến xa đến đâu trong việc tìm kiếm sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đã và đang làm điêu đứng các lãnh đạo Đảng CSVN. Một số trong số 16 thành viên Bộ Chính Trị được cho là đã nghiên về phía Hoa Kỳ, trong khi đó một số khác vẫn trung thành với Trung Quốc và Đảng Cộng Sản.

Những cuộc giao tranh giữa tàu hải giám Trung Quốc và Việt Nam xung quanh khu vực giàn khoan đã làm giới chức Mỹ lo ngại, họ sợ rằng những va chạm như thế có thể dẫn tới xung đột.

Nhưng trong vài tuần qua, tình hình có vẻ đã biến chuyển thành một "sự ổn định nguy hiểm", một quan chức Hoa Kỳ quen thuộc với hoạt động hải quân Trung Quốc và Việt Nam cho biết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại Giao tại Trung Quốc, bà Hoa Xuân Óanh, nói hôm thứ Ba rằng ông Dương sẽ khuyến khích "các trao đổi thẳng thắn và thấu đáo về các vấn đề quan tâm chung của tất cả các bên".

"Chúng tôi hy vọng Việt Nam sẽ tập trung vào một tầm nhìn lớn hơn, đến với Trung Quốc và xử lý phù hợp tình hình hiện tại", bà nói.

Chuyến viếng thăm của ông Dương, nhà ngoại giao cao cấp của Trung Quốc, rơi vào thời điểm mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang bị đóng băng kể từ khi giàn khoan xuất hiện 2/5/2014. Cuộc bạo loạn chống Trung Quốc đã diễn ra trên nhiều tỉnh thành, cướp bóc các xí nghiệp được cho là của Trung Quốc đã dẫn tới cái chết của ít nhất 4 công nhân Trung Quốc. Trung Quốc đã di tản vài ngàn công nhân sau vụ bạo loạn, khiến cho một số công ty tại Việt Nam - vốn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và nhân lực lành nghề từ Trung Quốc - bị thiếu nhân viên.

Ông Dương dự kiến sẽ gặp gỡ ông Minh, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại Giao Việt Nam, nhưng không ai biết ông có gặp gỡ thêm các lãnh đạo cao cấp khác, nguồn tin cho biết.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói ông sẽ cân nhắc biện pháp pháp lý chống lại Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc, theo cách mà Philippines đã khởi xướng một vụ kiện trọng tài chống lại Trung Quốc. Bắc Kinh đã chỉ trích đề nghị này của ông Dũng.

Ông Phạm Bình Minh tiếp xúc ông Dương Khiết Trì ngày 18/5/2014. Ảnh AP.
* * *

BBC Việt Ngữ cho biết: Tin tức mới nhất về cuộc hội đàm Việt – Trung tại Hà Nội.

Hãng tin AP dẫn lời một nguồn tin giấu tên của Việt Nam nói Hà Nội và Bắc Kinh vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm trái ngược nhau quanh giàn khoan.

Hãng tin này dẫn lời ông Dương Khiết Trì nói trong năm phút đầu tiên mà các nhà báo được phép vào để chụp ảnh hội đàm giữa ông và ông Phạm Bình Minh:

"Có thể nói rằng phát triển quan hệ Trung - Việt là mong muốn chung của hai đảng, hai chính phủ, hai nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc," ông Dương nói.

"Quan hệ Việt-Trung đang có những khó khăn và tôi tới Việt Nam lần này theo chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương chúng tôi để có thảo luận thẳng thắn và sâu rộng với đồng chí Phạm Bình Minh."

Tại một cuộc họp báo cùng ngày ở Bắc Kinh, người phát ngôn của Trung Quốc nói ông Dương yêu cầu Hà Nội ngừng "thổi phồng" vụ tranh cãi quanh giàn khoan.

Người phát ngôn Trung Quốc Hoa Xuân Oánh mô tả rằng ông Dương Khiết Trì nói với phía chủ nhà các hoạt động của giàn khoan "hoàn toàn hợp pháp".

Bà cũng cho biết ông Dương nhắc lại quần đảo Hoàng Sa, mà Trung Quốc gọi là Tây Sa, là "lãnh thổ của Trung Quốc".

Dù vậy, bà nói hai phía tin rằng hội đàm "thẳng thắn và xây dựng".

Hiện Việt Nam chưa đưa ra tuyên bố chính thức về cuộc gặp.

Sau cuộc họp, ông Dương Khiết Trì đã gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và dự kiến sẽ gặp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Trong tối nay, nhà ngoại giao Trung Quốc sẽ dự bữa ăn tối do Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tiếp đãi.