Hiệu Minh
Vụ cưỡng chế đầm Vươn nếu được giải quyết ổn thỏa, chính quyền và
quan tòa tìm ra nguồn gốc của tiếng súng hoa cải để trừng phạt, thì đâu
đến nỗi anh Đặng Ngọc Viết bắn 5 người trọng thương trong vài phút ngắn
ngủi. Hai vụ đều liên quan đến đất đai, miếng cơm manh áo của mấy chục
triệu nông dân nghèo Việt Nam. Chưa kể đến hàng ngàn nông dân Văn Giang
phẫn uất cùng với bao người khắp ba miền khi cơn lốc phát triển chạm đến
miền quê.
Tôi không tin anh Viết đọc blog hay Facebook để hành động. Tôi không
tin anh không biết hậu quả của việc giết người. Anh biết rõ Phật đã dạy,
làm hại người khác thì chính mình là nạn nhân đầu tiên nên anh đã chọn
cái chết dưới chân Bồ Tát vì biết không còn lối thoát.
Giả sử anh chọn cách đầu thú. Nếu bị đưa ra tòa, người ta sẽ không
tìm nguyên nhân tại sao anh hành động thế, mà chỉ tập trung vào tội lỗi
anh đã gây ra. Vụ xử án Đoàn Văn Vươn và nhiều vụ cưỡng chế đất đai khác
đủ nói lên chính quyền không bao giờ “sai” bởi những phiên tòa
kangaroo. Quan trên coi như đã điếc trước mọi dư luận.
Như một sự trùng lặp, tuần trước, Thiền sư Thích Nhất Hạnh tới giảng
về thiền tại Washington DC. Ông có nói “Nền văn minh loài người đã và
đang bị lạm phát và lạm dụng khiến con người chúng ta hóa thành người xa
lạ – xa lạ với chính bản thân mình, với gia đình mình, và với làng xóm
quê huơng mình”.
Quả thật, những hành xử của chính quyền gần đây thông qua những vụ
bắt bớ, cưỡng chế đất đai, đảng CS Việt Nam đang ngày càng xa lạ với
những gì mà cách đây gần 70 năm họ đã làm khi kêu gọi hàng chục triệu
nông dân áo vải cầm cuốc xẻng giải phóng ách nô lệ.
Trong đoàn Làng Mai, tôi gặp Sư cô Chân Không, từng là sinh viên trẻ
tham gia chống chiến tranh thời ông Ngô Đình Diệm để rồi bị bắt. Sư cô
tặng tôi hai cuốn sách “Con đường mở rộng” và “Bước chân hộ niệm”. Liếc
qua mấy trang đầu, nhà sư kể về người cha khá giầu có trong làng đã dạy
cô “Các con đừng bao giờ mặc cả giá với nông dân nghèo. Mấy đồng với các
con chẳng là gì, nhưng với người nghèo, đó là bữa cơm cho cả gia đình
ngày hôm đó”.
Tôi đặt hai cuốn đó lên giá sách. Cùng với mấy cô búp bê xinh đẹp mà
Ballet Nguyễn vừa tặng, còn có tập II “Bên thắng cuộc” của Huy Đức gửi
tặng từ mấy tháng trước. Mở đầu “Quyền bính”, Huy Đức giải thích tại sao
anh rời quân đội “Một cá nhân cũng như một quốc gia, súng ống chỉ nên
được lựa chọn khi không còn con đường nào khác”.
Cái chết của anh Viết dưới tượng Phật cho thấy, rất nhiều ông quan
thời nay đã không hiểu triết lý đơn giản của người cha đã dạy Sư cô Chân
Không cách đây gần một thế kỷ, để rồi họ đẩy người nghèo vào bước đường
cùng.
Trong bạt của cuốn Quyền Bính có đoạn “Chính sách đất đai, thay vì
lựa chọn những phương thức sở hữu giải phóng tối đa tiềm lực trong đất
và trong dân lại cứ tự trói buộc vào sở hữu toàn dân, chỉ vì phương thức
này được coi là đặc trưng của CNXH”. Khỏi phải nói, “Sở hữu toàn dân”
đã đưa đến quốc nạn tham nhũng và đang làm lung lay chính đảng Cộng sản.
Tính chính danh của họ đang bị đặt dưới những câu hỏi hóc búa của thời
cuộc.
Tôi chợt nghĩ, liều thuốc cho vụ việc Đoàn Văn Vươn, Đặng Ngọc Viết,
hàng ngàn nông dân Văn Giang và nhiều nơi bị cưỡng chế đất, đôi khi khá
đơn giản, chẳng cần phải thay đổi lớn lao, chẳng cần đến tam quyền phân
lập. Nếu biết chế ngự tham sân si, biết lắng nghe, thì sẽ biết hòa giải
và yêu thương.
Xin các vị đừng tìm lý lịch, gia cảnh… của mấy người nông dân bỗng
nhiên phạm tội. Các vị nên tự soi bản thân như Thiền sư Thích Nhất Hạnh
khuyên “Lắng nghe và thấu hiểu những đau khổ trong nội tâm sẽ giúp chúng
ta giải quyết được hầu hết các vấn đề ta gặp phải. Muốn chữa lành cho
người khác, trước tiên ta cần tự chữa lành cho chính mình. Để làm được
điều đó, ta phải biết cách giải quyết những vấn đề của bản thân”.
Muốn chữa trị nỗi đau “ Văn Vươn, Ngọc Viết” và hàng chục ngàn nông
dân mất đất oan uổng, đảng Cộng sản Việt Nam cần tìm liều thuốc cho mình
trước. Họ phải biết cách giải quyết những vấn đề về ý thức hệ và tư
tưởng trong thời đại mới.
Bỗng nhiên tôi thấy tập sách “Bên thắng cuộc” của Huy Đức với những
lý giải về thành công và thất bại sau 1975, và tự sự “Bước chân hộ
niệm”, bàn về cách sống sao cho lương thiện, của Sư cô Chân Không để
cạnh nhau thật thú vị. Để có “Con đường rộng mở”, chúng ta cần đọc cả
mấy cuốn sách này.
HM. 16-9-2013
