Minh Nhật
Theo truyenngan.com
Có một câu chuyện tôi muốn kể cho các em. Các em có thể
buồn, nhưng điều này cần thiết. Trước hết tôi xin lỗi khi giấu tất cả
các em, Kim không phải là một giáo viên...
Dựa trên một tình tiết có thật tại Minnesota
Dành lời cảm ơn tới Jenny Foxx
***
Tháng hai. Ngày thứ ba.
Tôi bị dị ứng, không phải tôm cua cá mực ngao sò ốc hến, mà là dị ứng
đến trường. Tôi là một người ghét chủ nghĩa học hành.Bệnh này không
phải là hiếm, vì thế người ta thường tạo ra nhiều thứ hứng thú ở trường
để lôi cuốn học sinh đến hơn. Ví dụ như bóng rổ, ví dụ như các party đầu
tuần, ví dụ như các cuộc thi "queen of school"...Nếu như phân tích một
cách kỹ lưỡng thì các vấn đề khiến cho tôi (và một cơ số những người
khác) không thích đến trường đó là giáo trình học tập thiếu đổi mới, sự
giảng dạy kém sáng tạo, và cơ sở vật chất đuối kém.
Thôi, tôi không nói nữa kẻo nó sa đà vào sự phê phán (mà thực ra nó
đúng là như thế!), tôi sẽ chuyển sang nói về một người đã khiến cho tôi
thích thú đến trường hơn. Đó là một chàng trai, tất nhiên là rất đẹp
trai...
bạn trai
Tôi đùa đấy! Trường tôi chả có chàng nào đẹp trai, hoặc là đẹp trai
một cách xinh gái, mà tôi chúa ghét dạng con trai như thế. (Nghe này các
chàng trai, một trong những cách để làm mình đẹp trai đó là trước hết
hãy chứng tỏ mình là con trai, điểm này càng ngày càng thiếu trầm trọng
=.= ) Đó là một giáo viên, dễ hiểu đó là một giáo viên mới xuất hiện
trong trường tôi.
Anh tên là Kim. Tôi, rất thích thú, chỉ có thể gọi là anh bởi Kim chỉ
hơn chúng tôi năm tuổi. Cao hơn tôi một cái đầu. Lịch lãm. Cuốn hút.
Anh vừa tốt nghiệp đại học... Thôi, tôi để anh tự giới thiệu thì khách
quan hơn...
- Chào các em.
Anh đứng dựa vào bảng, dáng đứng hệt như một học sinh ngổ ngáo bị phạt đứng góc lớp. Anh mỉm cười:
- Ai là lớp trưởng nhỉ?
Hân đứng lên, nhất định nó không phải lớp trưởng, nhưng nhất định là tôi thấy nó đang đứng lên. Nó ngoác miệng:
- Dạ thưa thầy, đây là lớp trưởng ạ.
Rồi nó chỉ vào Ngọc. Cả lớp suýt cười bởi tính nặc nô ham hố của nó. Ngọc lúng túng đứng lên:
- À..dạ thưa thầy. Em ạ!
Anh xua tay:
- Không cần gọi là thầy, gọi là anh được rồi. Ờ, em tên gì?
- Dạ, Ngọc ạ!
- Tốt.
Anh xoa xoa cằm:
- Anh là Kim. Anh dạy thay cho thầy, à, thầy gì nhỉ? Đúng rồi! Thầy Dương! Dạy môn Giáo dục công dân, ừm, môn này khoai đây!
Cả lớp tôi phì cười, cái gì thế này, đây thực sự là giáo viên dạy
thay sao. Trông anh có dáng vẻ của một business man hơn! Anh khoát tay:
- Các em cất hết sách vở đi, trong giờ của anh các em không cần bỏ
sách vở ra bàn. Chỉ cần nói chuyện thôi, nhưng nếu ai muốn ghi lại điều
gì thì cứ tự nhiên. Ai muốn ăn cứ ăn, ai muốn uống nước cứ uống, nếu ai
muốn ngủ cũng cứ tự nhiên, anh chỉ cần hai quy tắc: một là không nói to,
hai là không nhìn đồng hồ, anh rất sợ khi anh đang nói người khác nhìn
đồng hồ! Tiện thể, nếu anh lên lớp muộn thì không cần chạy xuống báo ban
giám hiệu!
Những tiếng ồ và vỗ tay lốp đốp vang lên trong lớp đầy thích thú. Anh suỵt một tiếng:
- À quên, không vỗ tay nữa! Cái này thì cho đỡ ồn!
Tôi nhớ rất rõ đó là ngày thứ ba của tháng hai. Nhân vật kỳ lạ đó
xuất hiện dưới tư cách giáo viên giáo dục công dân. Kim rõ ràng gây một
ấn tượng mạnh ngay từ những cử chỉ như của một chuyên gia tâm lý học.
Nhưng đó mới chỉ là phần đầu.
***
Trò chơi học đường
Đó là những cảm giác của tôi trong hai tiết giáo dục công dân mỗi
tuần, trùng cảm giác với phần còn lại của lớp. Bạn biết một giáo viên
nào lên lớp với không một giáo án trong tay, không mang một thứ gì đó có
liên quan đến giảng dạy. Kim đi vào lớp, thường là tay đút túi quần,
quên không tả, anh mặc vest, luôn chỉ mặc vest đen, anh đứng sát bàn đầu
tiên, ít khi quan tâm đến việc hôm nay phải dạy gì.
- Lòng yêu nước?
Anh nhìn lướt qua quyển sách của Ánh – nó ngồi ở bàn đầu - rồi ra hiệu cho Ánh cất sách vào túi.
- Ờ, đây là một chủ đề hay đấy! Em, em có yêu nước không? Anh luôn thích những câu trả lời thật nhé.
Anh chỉ vào Bảo. Thằng này nheo mắt:
- Theo một nghĩa nào đó thì là có ạ.
- Theo nghĩa nào đó là theo nghĩa nào?
- Em cũng không rõ lắm, nhưng đại khái thì là yêu ạ!
Cách trả lời nhảm nhí của thằng này khiến tôi phì cười.
- Em có yêu đội bóng nào không?
- Dạ có, Barca ạ.
- Dứt khoát nhỉ. Thế khi Barca bị loại ở cúp C1 năm nay em có buồn không?
- Có chứ ạ.
- Thế lúc nghe đến sản lượng khai thác hải sản của nước ta giảm 25% trong năm vừa rồi, em có buồn không?
- Dạ...không ạ.
- Đấy, thế thì cũng chưa yêu nước lắm!
Bảo lúng túng. Anh cười:
- Anh đùa đấy, anh cũng không buồn vì anh không ăn hải sản! Nhưng nếu là sản lượng cà phê giảm thì anh sẽ buồn lắm đấy!
Cười. Anh lại xoa xoa cằm, động tác quen thuộc:
- Có lẽ là ở mỗi một hoàn cảnh đều khác, không thể so sánh các em với
các anh hùng đã xả thân cứu nước trong hai cuộc chiến tranh của chúng
ta, vì các em sinh ra trong thời bình, điều ấy là không chính xác. Anh
nghĩ, các em yêu nước theo cách của các em, yêu chỉ đơn giản vì đã được
sinh ra ở nơi này. Anh nhớ, cách đây 5 năm, khi anh bắt đầu đi du
học....
Và Kim kể về những ngày xa nhà của anh, những lúc đi học về tối
khuya, bật BBC VN lên nghe những bản tin về đất nước, thấy lòng vui vẻ
lạ thường, những lúc nghe tin có sóng thần nơi này, bão lũ nơi kia, lại
thấy lòng ngập tràn lo lắng, anh kể hội sinh viên Việt Nam ở đó giúp đỡ,
san sẻ, yêu thương nhau như thế nào, yêu nước là yêu những người cùng
sinh ra trên quê hương...Không kể khổ, không so sánh, Kim nói với chúng
tôi về những gì anh đã trải qua và đúc kết được...Những câu chuyện giản
dị, anh ngồi một cách bình thản, chúng tôi chăm chú lắng nghe.. Những
cảm xúc dâng lên trong từng đứa như là lần đầu biết thế nào là yêu nước,
là tình bạn thực sự, là tình yêu, là lòng dũng cảm...
Những bài giảng của anh luôn như thế. Kim đang dạy, chắc chắn rồi bởi
đó cũng là những chủ đề trong sách giáo khoa, nhưng ung dung như là
đang trò chuyện. Đấy, tôi lại thiếu khách quan rồi, chỉ đơn giản là anh
là một giáo viên đặc biệt. Anh dạy chúng tôi được ba tháng bốn ngày, tôi
không nghỉ một buổi nào từ ngày thứ ba của tháng hai. Đó là giá trị của
một giáo viên đặc biệt, mà đôi khi tôi cảm thấy gọi anh là giáo viên
cũng không hợp lý lắm, bởi Kim như là một người anh, cũng như nhiều lần,
tôi chắc chắn ba mươi hai đứa còn lại trong lớp cảm thấy tương tự.
***
Life's that
Những ngày tháng năm nóng ran. Chỉ muốn chuồn ra quán nào đó có điều
hoà ngồi đánh bài hoặc chơi cá ngựa giết thời gian. Nhưng vẫn còn thứ
kéo chúng tôi ở lại lớp học...
lớp học
Kim thuộc tên tất cả những đứa lớp tôi một cách nhanh chóng, có lẽ vì
anh hay hỏi thăm học sinh, anh khen hoặc chê một vài thứ linh tinh. Như
hôm trước Kim nói rất thích đôi giày búp bê màu tím hồng của An, hỏi nó
mua ở đâu để anh mua cho em gái anh. Anh thường xuyên thế, đến mức bọn
tôi cảm thấy quen, hay chủ động chia sẻ những chỗ hay ho. Có lần anh đến
lớp và nói tối ai rảnh thì đi ăn bún ốc thịt bò với anh, anh mới tìm
được một quán hay ho ở tít tận Đại La, cuối cùng thì thiếu bốn đứa, còn
lại chúng tôi làm loạn cả quán lên, đơn giản kinh khủng nhưng vui vẻ
kinh khủng... Những ngày khó quên với một người khó quên. Chẳng ai để ý
lúc đấy Kim là người hay đứng trên bục giảng, ờ thì học với ai còn chẳng
có kiểm tra, chẳng có điểm số cơ mà. Anh nói tất cả những người có thái
độ tốt trên lớp, sống tốt ngoài lớp thì sẽ mười phẩy hết, chẳng có gì
sai bởi giáo dục công dân là môn về đạo đức, vậy thì tại sao lại phải
đánh giá đạo đức qua việc học thuộc lòng?
Đúng không nhỉ?
Tôi cho là đúng.
Một câu cũ, những ngày như thế không nhiều.
***
Tôi không muốn kể ra đoạn cuối của câu chuyện, nhưng lại cũng có
trách nhiệm hoàn thành nốt câu chuyện gần như có thật này. Ba tháng bốn
ngày từ hôm thứ ba của tháng hai, Kim không lên lớp. Đó là một tiết học
trống. Chúng tôi ngồi chờ đúng bốn mươi nhăm phút và bắt đầu tiết học
môn khác, rất nhiều thắc mắc nhưng chúng tôi làm đúng điều anh dặn hôm
đầu tiên, không báo ban giám hiệu. Một vài đứa biết số lấy máy ra nhắn
tin cho anh nhưng anh không trả lời.
Tiết tiếp theo môn của anh, thầy Thắng hiệu phó lên lớp, chúng tôi xì
xào. Có cái gì đó không ổn diễn ra trong lòng tôi. Thầy ra hiệu cho cả
lớp không cần đứng lên chào.
Thầy đứng ở giữa lớp, nhìn chúng tôi. Một hồi lâu. Rồi thầy nói, chậm rãi:
- Có một câu chuyện tôi muốn kể cho các em. Các em có thể buồn, nhưng
điều này cần thiết. Trước hết tôi xin lỗi khi giấu tất cả các em, Kim
không phải là một giáo viên...Anh là một sinh viên của viện Kiến Trúc
Paris, vừa tốt nghiệp năm ngoái...
Không một tiếng nói nào vang lên từ phía dưới. Thầy Thắng tiếp tục:
- Kim bị chứng phồng cơ tim, bất cứ lúc nào cũng có thể ảnh hưởng đến
sự sống. Cách đây hơn ba tháng, anh đã đến trường và xin phép được dạy
môn giáo dục công dân cho một lớp trong trường. Anh nói ra câu chuyện
của anh, và nói rằng chỉ cần được dạy và tiếp xúc với các em là niềm
hạnh phúc nhất của anh bây giờ. Trước khi đi, Kim muốn được nói chuyện,
được truyền lại những kinh nghiệm sống của anh cho các em, chỉ cần như
thế là anh thấy mình không có gì tiếc nuối... Ban giám hiệu đã họp lại
và quyết định đồng ý theo mong muốn của Kim...
Vẫn không một âm thanh nào có thể vang lên trong lớp.
- Cách đây ba ngày, Kim bị phồng động mạch chủ dẫn đến tắc mạch máu lên tim, và anh mất...
Tôi hồi tưởng lại tất cả những cử chỉ ấy, nụ cười ấy. Chính là như
thế, đó không phải là một kỹ thuật, đó là những điều đến từ tình yêu,
đến từ cuộc sống mà anh mang lại. Chợt nhớ câu anh từng nói: "Nếu cuộc
sống là một bản nhạc... thì hãy hát nó lên...", anh đã khơi lên trong
mỗi đứa một niềm yêu đời lặng lẽ, để biết quý trọng những giờ phút sống
hơn. Giờ tôi mới hiểu mỗi lời anh nói với chúng tôi, là những bước chân
đến một nơi xa của anh...
Tôi khóc, như mọi lần, tôi biết tất cả đang khóc...
"Thầy Kim, ở thiên đường thầy có nhìn thấy những giọt nước mắt ấy không?"
Minh Nhật
