Di ảnh Đặng Ngọc Viết do chính anh chuẩn bị trước
Câu chuyện giật gân
Câu chuyện trở nóng hổi báo chí vài ngày qua là một thanh niên mang
súng vào UBND Thành phố Thái Bình nhằm đúng đầu mấy cán bộ bóp cò, sau
đó bỏ trốn. Năm người bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu, đến chiều
thì hai người tử vong. Cũng sau đó, thủ phạm tự nổ súng kết liễu cuộc
đời mình sau khi đến một ngôi chùa và đi nhiều vòng xung quanh tượng
Phật Bà Quan Âm.
Chuyện sống chết ở Việt Nam thời buổi này là chuyện còn hơn cơm bữa,
nên việc một vài người chết chẳng đáng để công luận quan tâm. Mỗi ngày,
cả trăm người chết và bị thương vì tai nạn giao thông cũng chẳng ai chịu
trách nhiệm và dần dần không còn ai để ý. Nhưng, vụ việc này, đã khiến
quan tâm, báo chí liên tục cập nhật. Vì sao vậy?
Có lẽ mức độ giật gân của câu chuyện này không đủ để dư luận quan tâm
đến thế. Xưa nay, ở Việt Nam, chuyện cán bộ, quan chức đang yên đang
lành bỗng nhiên có người xông vào bắn bể sọ, ném mìn vào nhà, bắn chết
qua kính ô tô hoặc cài bom nổ ở khách sạn, quán bar… đã như bài học
thuộc lòng qua hệ thống báo chí, sách vở kể lại chuyện các nhóm đặc
công, biệt động thành… trong thời kỳ chiến tranh Nam – Bắc.
Và những nhóm biệt động, đặc công ấy đã trở thành hình tượng, thành
mẫu gương cho bao lớp trẻ noi gương, học tập và làm theo như Nguyễn Văn
Trỗi, Lý Tự Trọng, thậm chí không có thật thì bịa ra như Lê Văn Tám…
Những người bắn, giết, nổ bom kia được vinh danh là những anh hùng, vì
nghĩa lớn, vì đất nước, nhân dân mà phải giết người. Vì thế, việc một
người đàn ông vào phòng làm việc, bắn vào đầu dăm ba cán bộ, giết vài
người cũng không là chuyện giật gân.
Nguyên nhân
Vấn đề là ở chỗ: Báo chí cho biết, người cầm súng này, là một người
hiền lành và chăm chỉ, chịu khó làm ăn hiện đang có nguy cơ ra khỏi ngôi
nhà của mình, mảnh đất của mình đã xây dựng bằng xương, máu của gia
đình từ bao lâu nay.
Báo chí cũng cho biết rằng, người cầm súng nã thẳng vào đầu các cán
bộ này, hoàn toàn không có sự thâm thù hoặc mâu thuẫn cá nhân gì với các
nạn nhân bị bắn.
Như vậy, khi không có mâu thuẫn với các nạn nhân bị bắn, hẳn hung thủ
phải có mâu thuẫn với thể chế, với nhà nước này khi tài sản, nhà cửa,
đất đai của anh ta bị chiếm đoạt với danh nghĩa “thu hồi”. Điều đặc biệt
là sau khi “thù hồi”, thì số tiền được “đền bù” không thể đủ để anh ta
có thể kiếm được một chỗ ở mới cũng với giá mà nhà nước đưa ra.
Như vậy, mâu thuẫn chính là ở chỗ đang yên ổn sống trong nhà mình,
anh ta có nguy cơ bị đuổi ra đường. Đến đây, nhà cầm quyền đã buộc anh
phải chọn lấy một con đường cho tương lai.
Hoặc chấp nhận lang thang trên chính quê hương, để mảnh đất được gây dựng lên cho người khác làm giàu.
Hoặc chống lại việc cướp đất đai của gia đình mình, bằng biện pháp
súng hoa cải hoặc mìn tự tạo như anh em Đoàn Văn Vươn và kết cục là nhận
mấy năm tù còn được nhà nước coi là”khoan hồng”.
Hoặc đeo đuổi con đường đi tìm công lý ở các cơ quan công quyền, từ
địa phương chạy đèn cù đến Trung ương và cuối cùng là Vườn hoa Mai Xuân
Thưởng, bước tiếp chặng đường hàng vạn dân oan khắp nước đã bước đi cả
mấy chục năm nay.
Bà Nhung – dân oan chết ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng mấy tháng trước
Và kết cục sẽ rất có thể như bà cụ Nhung gửi lại linh hồn mình nơi
vườn hoa Lý Tự Trọng để đưa cái xác vô hồn về lại quê hương sau bao năm
kiếm ăn lần hồi bằng nhặt rác để đi kiện, sau bao năm chạy tán loạn khi
thấy công an hoặc côn đồ khủng bố ngày đêm.
Không, anh đã chọn con đường khác: Nổ súng
Con đường phải đi
Thông thường, khi bị xâm phạm quyền lợi của mình, bất cứ ai cũng có
phản ứng tự vệ. Đầu tiên là giữ bằng mọi khả năng mình có bằng cách rào
dậu, canh gác. Sau đó, là tranh cãi, chửi bới. Căng thẳng hơn thì dùng
gậy gộc, đất đá. Tiếp đến là dao búa, vũ khí. Trong trường hợp căng
thẳng hơn và quyết liệt hơn thì dùng mìn, bộc phá và cuối cùng là ăn
thua đủ với nhau, chấp nhận thí mạng sống của mình để nói lên ý chí.
Ở đây, Đặng Ngọc Viết đã chọn cách cuối cùng.
Ở đây, các nạn nhân đi theo anh về nơi chín suối, không có hận thù
riêng với anh. Tuy nhiên, không thể nói là họ không có can hệ. Bởi chính
các nạn nhân này là sự hiện hữu cụ thể của bộ máy, của thể chế để đưa
anh đến cảnh trắng tay.
Cũng có thể, anh đã hiểu rằng, những người kia, chỉ là công cụ. Chính
vì thế anh đã đi lại nhiều vòng quang bức tượng Phật bà Quan Âm trước
khi anh tự tử? Có thể lắm, anh không muốn điều ác xảy ra. Và mọi việc
anh không thể chọn cách khác.
Vì anh biết, con đường đảng và nhà nước đang vạch sẵn cho anh, ở các
vườn hoa, ở nơi tiếp dân… Anh sẽ gục ngã giữa chừng nếu anh đi con đường
mà dân oan cả đất nước này vẫn đang đi.
Con đường anh chọn, là con đường quyết liệt, chấp nhận hi sinh.
Đây là lời cảnh báo cho những ai đang cố tình vịn vào hai chữ “công
cụ” nhằm biện hộ cho những hành động tội ác của mình. Bởi, dù là công
cụ, anh vẫn là con người, vẫn có khối óc, trái tim.
Nhưng, cũng là lời cảnh báo hữu ích cho nhà cầm quyền đã đẩy họ đi
đến cuối con đường và bước tiếp theo của họ chỉ còn là phản kháng.
Hà Nội, ngày 13/9/2013
Blog J.B Nguyễn Hữu Vinh (RFA)
