Tường An, thông tín viên RFA, Paris
Tổ chức Ân xá Quốc Tế gặp 2 nhà hoạt động cho Dân chủ và Nhân quyền
Ngày 27 tháng 2 vừa qua, đaị diện của Tổ chức Ân xá Quốc tế và các
viên chức của Toà đại sứ Hoa kỳ tại Hà Nội đã có cuôc gặp gỡ đặc biệt
với 2 nhà hoạt động cho Nhân quyền Dân chủ đối lập là luật sư Nguyễn văn
Đài và bác sĩ Phạm Hồng Sơn.
Tại khách sạn Metropol Hà Nội, ngày 27/2 vừa qua đã diễn ra cuộc gặp
gỡ giữa Phó giám đốc điều hành Tổ chức Ân xá Quốc tế : ông Frank
Jannuzi, Tham tán chính trị của Đại sứ quán Hoa kỳ Mark Lambert, Viên
chức chính trị Michael Orona cùng với 1 thông dịch viên của đaị sứ quán
Hoa kỳ. Phía Việt Nam có đại diện cho những người hoạt động nhân quyền
và dân chủ đối lập là luật sư Nguyễn văn Đài và Bác sĩ Phạm Hồng Sơn.
Cuộc gặp gỡ đặc biệt kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ và không có sự hiện diện của công an Việt Nam theo sự yêu cầu của ông Frank Jannuzi.
Mở rộng đối thoại về Nhân quyền với Việt Nam
Tường An: Thưa luật sư Nguyễn văn Đài, xin luật
sư có thể cho biết mục đích của cuộc gặp gỡ này và những điểm chính nào
đã được đề cập tới trong cuộc trao đổi này không ạ?
Ls Nguyễn văn Đài: Trước tiên thì ông Frank Jannuzi
giới thiệu về vị trí của ông và mục đích chuyến đi của ông đến Việt Nam
để làm gì? Ông nói: mục đích chuyến đi là để ông thiết lập và mở rộng
kênh đối thoại về Nhân quyền từ các Tổ chức bảo vệ Nhân quyền Quốc tế
cũng như là cùng với chính phủ Hoa kỳ đối với Việt Nam và sau đó thì ông
có buổi làm việc với cơ quan chính phủ Việt Nam và trong đó thì ông
cũng sẽ gặp đại diện của các Tổ chức Tôn giáo cũng như những người hoạt
động Nhân quyền và Dân chủ đối lập ở tại Việt Nam.
Đoàn chụp chung với ông Markus Loning. Photo courtesy Nguyen Van Dai
Trong nội dung đề cập của tôi và bác sĩ Phạm Hồng Sơn đề cập thì có
rất nhiều nội dung. Có một số nội dung thì không thể công bố với họ
được, nhưng mà có một số nội dung mà tôi có thể công bố như là : chúng
tôi nhấn mạnh đến vai trò của việc cải thiện Nhân quyền Việt Nam đối với
quan hệ Việt Nam và Hoa kỳ. Thứ hai là khi Việt Nam có Tự do Dân chủ
thì không chỉ đem lại lợi ích cho 90 triệu dân Việt Nam mà còn đem lại
lợi ích cho quan hệ Việt Nam và Hoa kỳ cũng như là đem lại Hoà bình, ổn
định và Thịnh vượng chung cho khu vựa Châu Á Thái Bình Dương.
Và trong phần kết thúc của tôi thì tôi nhấn mạnh đến 5 vấn đề là Ngài
Frank Jannuzi cùng Tổ chức Ân xá Quốc tế vá các cơ quan của Quốc hội
cũng như là chính phủ Hoa kỳ cần phải nổ lực vận động chính phủ Việt Nam
để thực hiện các công việc như sau: thứ nhất là trả tự do cho tất cả
những tù nhân chính trị và tôn giáo đang bị giam giữ, thứ hai là chấm
dứt quản chế đối với những người đã mãn án tù, thứ ba là chấm dứt sách
nhiễu đối với các bloggers và những nhà hoạt động Nhân quyền và Dân chủ
đối lập, thứ tư là chấm dứt hạn chế đi lại trong nước cũng như ra nước
ngoài của các bloggers cũng như những nhà hoạt động Nhân quyền và Dân
chủ đối lập và điều cuối cùng mà cũng là điều mà chúng tôi trong nước
đang nỗ lực đấu tranh là cho phép người dân Việt Nam thành lập báo chí
tư nhân và thành lập các tổ chức chính trị ngoài đảng Cộng sản.
Tường An: Về phía Tổ chức Ân xá Quốc Tế họ đề
cập những gì? Trong tương lai, Tổ chức Ân xá Quốc Tế có hứa hẹn sẽ làm
gì cụ thể hơn để cải thiện vấn để Nhân quyền tại Việt Nam?
Ls Nguyễn văn Đài: Ông Frank Jannuri ghi chép rất là
đầy đủ tất cả những đề nghị của chúng tôi, ông hứa là sẽ nỗ lực làm
việc với các cơ quan Quốc hội cũng như là chính phủ Hoa kỳ để thực hiện
việc vận động chính phủ Việt Nam cải thiện tình trạng Nhân quyền, tôn
trọng những quyền con người cơ bản đã được hiến pháp Việt Nam ghi nhận
cũng như là Việt Nam đã tham gia ký kết vào những quyền dân sự và chính
trị.
Thiện chí từ phía Việt Nam?
Tường An: Đây không những là lần đầu tiên của Tổ
chức Ân xá Quốc tế mà còn là lần đầu tiên của Tổ chức bảo vệ Nhân quyền
được phép tới thăm Việt Nam và cũng như được phép làm việc riêng rẽ với
các nhân vật đấu tranh độc lập ở trong nước. Theo luật sư, nhà cầm
quyền Việt Nam có đánh giá thế nào về sự can thiệp của Tổ chức Ân xá
Quốc Tế đến các vấn đề Việt Nam?
Ls Nguyễn văn Đài: Lần đầu tiên chính phủ Việt Nam
đã lựa chọn và mời Ngài Frank Jannuzi tới thăm Việt Nam bởi vì họ cũng
biết rằng Ngài Frank Jannuzi trước đây cũng đã từng làm trợ lý cho Phó
Tổng thống Mỹ là Joe Biden khi ông còn là Thượng Nghị Sĩ. Khi ông Joe
Biden là Phó Tổng thống thì ông tiếp tục làm trợ lý cho Thượng Nghị Sĩ
John Kerry. Và bây giờ ông John Kerry là Ngoại trưởng Hoa kỳ và trong
tương lai có thể ông cũng sẽ là trợ lý Ngoại trưởng. Ông Frank Jannuzi
còn có những mối quan hệ rất tốt với Thượng nghị sĩ John McCain và rất
nhiều các quan chức trong chính phủ cũng như Quốc hội Hoa Kỳ cho nên
Việt Nam cố gắng làm hài lòng những gì mà ông Frank Jannuzi yêu cầu để
hy vọng rằng ông có tác động đến chính sách ngoại giao của Mỹ đối với
Việt Nam trong thời gian tới.
Tường An: Trong báo cáo thường niên mang tên
“Tình trạng Thế giới năm 2012” của tổ chức Ân xá Quốc tế về tình trạng
nhân quyền tại Việt Nam có nói: Việt Nam vẫn tiếp tục cấm đoán nghiêm
ngặt quyền tự do bày tỏ quan điểm của công dân và vẫn đàn áp mạnh tay
những người bất đồng chính kiến. Luật sư chia sẻ thế nào về nhận xét
này?
Ls Nguyễn văn Đài: Những ghi nhận của Tổ chức Ân xá
Quốc Tế về tình trạng Nhân quyền Việt Nam là rất chính xác và trong các
cuộc gặp của ông Frank Jannuzi với chính phủ Việt Nam thì ông cũng yêu
cầu Việt Nam phải tôn trọng quyền Tự do Ngôn luận, tự do hội họp, tự do
lập hội và quyền biểu tình. Phía chính phủ Việt Nam thì rất là hoan
nghênh điều đó và họ cũng sẵn sàng chấp nhận đối thoại với chính phủ Hoa
kỳ nói riêng và các tổ chức Nhân quyền Quốc tế về mọi vấn đề kể cả vấn
đề nhậy cảm nhất như là Nhân quyền, tự do Tôn giáo và vấn đề tranh chấp
đất đai.
Tường An: Tháng giêng năm 2012 vừa qua, sau cuộc
gặp gỡ với 4 Thượng Nghĩ Sĩ Hoa Kỳ, luật sư đã gặp khó khăn về phía
công an, cụ thể là luật sư đã bị công an đe dọa là sẽ đặt chốt gát
trước nhà ông. Còn lần này thì sao?
Ls Nguyễn văn Đài: Đây là lần đầu tiên chính phủ
Việt Nam mà đại diện là bộ công an đã chấp thuận cho tôi là một người
mới ra tù, đang chịu án quản chế được phép làm việc với đại diện của một
tổ chức bảo vệ Quốc tế một cách riêng biệt. Chúng ta cũng ghi nhận
thiện chí của đại diện bộ công an bởi vì trước đó, vào ngày thứ bảy, thì
đại diện của cơ quan an ninh có đến gặp tôi và thông báo là họ cho phép
và hiện nay họ cũng mong muốn được xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn với
Mỹ cho nên là trong buổi làm việc thì cũng nói những gì thật hợp lý cho
Việt Nam cũng như mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa kỳ.
Tường An: Luật sư có thể rút ra được kết luận gì từ sự thay đổi này?
Ls Nguyễn văn Đài: Cái sự thay đổi này nó phải đến
từ 2 phía. Trong suốt thời gian vừa qua, từ khi Việt Nam đưa bản Hiến
pháp ra để lấy ý khiến người dân thì sức ép đòi thay đổi điều 4 Hiến
pháp, đa nguyên đa đảng từ khắp mọi tầng lớp người dân rất là mạnh mẽ,
đó là sức ép từ trong nước. Còn khi mà Việt Nam liên tục vi phạm Nhân
quyền sau khi họ gia nhập Tổ chức Thương mại Quốc tế, vào thời điểm này,
họ cũng bắt đầu nhận những trái đắng trong quan hệ của họ đối với cộng
đồng Quốc tế nói chung cũng như là chính phủ Hoa kỳ nói riêng. Cho nên
là lúc này cũng là thời điểm Việt Nam chuẩn bị phải được xem xét lại về
vấn đề Nhân quyền tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc vào tháng 6 tới
đây, cho nên là Việt Nam cố gắng cải thiện những hình ảnh rất là xấu
của họ về vấn đề Nhân quyền, cho nên đây là một nỗ lực của họ.
Tường An: Sau cuộc phỏng vấn này thì luật sư có lời nhắn nhủ gì đến thính giả nghe đài không ạ?
Ls Nguyễn văn Đài: Cũng nhân dịp được trả lời phỏng
vấn của đài Á châu Tự do thì tôi cũng kêu gọi khán thính giả của đài Á
châu Tự do ở trong nước hãy tham gia ký vào các kiến nghị của các Nhân
sĩ trí thức, các cựu quan chức gửi lên Quốc hội bởi vì chúng ta chỉ còn 1
tháng nữa là kết thúc việc này. Cho nên là bằng chữ ký của mình chúng
ta sẽ làm thay đổi đất nước thay vì xuống đưởng biểu tình hay làm những
việc rất nguy hiểm thì chúng ta chỉ cần đặt chữ ký như vậy thì đất nước
chúng ta sẽ có cơ hội được thay đổi. Tự do Dân chủ sẽ sớm đến với mọi
người dân Việt Nam.
Luật sư Nguyễn văn Đài là sáng lập viên của Ủy ban Nhân quyền
Việt Nam năm 2006. Ông được giải Hellman-Hammett năm 2007. Ông cũng là
giám đốc Công ty Dịch thuật và Tư vấn Việt Luật; đồng thời là Trưởng Văn
phòng Luật sư Thiên Ân. Ông và luật sư Lê thị Công Nhân bị bắt ngày
6/3/2007 khi đang giảng dạy về Nhân quyền cho sinh viên tại văn phòng
luật sư Thiên Ân, ông bị kết án 4 năm tù và 4 năm quản chế. Được trả tự
do ngày 6/3/2011, ngay khi ra khỏi tù, trả lời báo chí, ông vẫn khẳng
định việc ông làm là không vi phạm pháp luật và kiên định với con đường
đã chọn là cổ xúy cho Dân chủ, xây dựng một chế độ mới tiến bộ hơn, văn
minh hơn, đem lại lợi ích cho đất nước, cho dân tộc.
